Kerstboodschap Jong Gent in Actie vraagt aandacht voor de woonnood van jongeren

20161223_111746

KERSTBOODSCHAP JONG GENT IN ACTIE
Jong Gent in Actie vraagt aandacht voor de woonnood van jongeren

De SupercooleWoonActieGroep (#SWAG) van Jong Gent in Actie vraagt dringend aandacht voor de woonproblematiek van Jongeren in Armoede.

In de jongerenwerking komen pijnlijke problemen aan bod: “Veel jongeren wonen niet op een vaste plaats, omdat het niet lukt om een eigen woning te vinden. Van de ene hotel vriend naar de andere brengt veel stress met zich mee, en je zit voortdurend met de schrik op straat te belanden. In de nachtopvang voelen we ons niet op ons gemak en je kan er niet elke nacht terecht.”

“Zonder diploma vind ik geen werk en dan val je uit de boot. Wij met een leefloon kunnen ons enkel krotten permitteren.” Een betaalbare huurwoning vinden is moeilijk en gaat gepaard met veel discriminatie: “Vele studio’s zijn voor studenten. Op andere plekken staat al duidelijk “Geen OCMW” op het zoekertje vermeld.”

Laagste inkomens en uitkeringen onder de armoedegrens zijn een deel van het probleem. “Vaak komen we terecht in woningen van een slechte kwaliteit. En betalen we veel te veel. Soms houden we aan het einde van de maand geen geld meer over om eten te kopen.”

De jongeren stellen vier eisen
1. Verhoging van het leefloon en de laagste inkomens
2. Kostendelend samenwonen met behoud van leefloon
3. Leegstand maximaal gebruiken door een wettelijk kader voor kraken
4. Maximum huurprijzen of richthuurprijzen

Op 30 november ging een aantal jongeren in gesprek met Schepen Tom Balthazar en Schepen Rudy Coddens om de hoogdringendheid van de problematiek aan te kaarten. Op 8 december waren we te gast op het kabinet van minister Homans om te conceptnota private huur mee te bespreken. Daar legden we de nadruk op het belang van een goed geregelde huurwaarborg.

De woonnota van Jong Gent in Actie en andere jongerenwerkingen van armoedeverenigingen, legt de vinger op de woonnoden van jongeren in armoede en reikt een aantal mogelijke oplossingen aan.

Ons blogartikel in het kader van de campagne van het Netwerk Tegen Armoede, investeren in wonen vind je hier.

We vragen de beleidsverantwoordelijken om de woonnood van jongeren als prioriteit aan te pakken.

Prettige feestdagen,
Van de jongeren van Jong Gent in Actie

Jong Gent in Actie vraagt goed geregelde huurwaarborg

Op 8 december was Jong Gent in Actie, samen met het Netwerk tegen Armoede en een aantal mensen van ‘Onder Dak’ in Sint Truiden te gast op het kabinet van minister Homans. Het gesprek kwam er naar aanleiding van de conceptnota private huur. Onze voorbereiding focuste op een goed geregelde huurwaarborg:

1. Eigenaars willen vaak niet verhuren aan mensen met een leefloon. Dus we vinden het heel belangrijk dat de huurwaarborg anoniem kan geregeld worden, zonder dat het duidelijk is dat je erbij geholpen wordt. Dat lijkt ons noodzakelijk om discriminatie tegen te gaan.
Er zijn vaak veel kandidaten voor een huis. Daarom is het belangrijk dat een huurwaarborg snel kan komen. En omdat het anders duidelijk wordt dat je geholpen wordt.

2. We vinden dat iedereen ergens moet kunnen wonen en dus geholpen moet kunnen worden. Dat genoeg mensen recht hebben op een huurwaarborg vinden we dus heel belangrijk. En niet aan teveel voorwaarden moeten voldoen. Soms worden we nu gevraagd om te tonen dat we werk zoeken op momenten dat we dakloos zijn. Maar als je dakloos bent, heb je te veel zorgen aan je hoofd om te werken. Je slaapt moeilijk, je weet niet waar je de volgende nacht zal slapen… Het is een voortdurende stress. We willen heel graag werken, maar een huis hebben is de eerste zorg.

3. Als de huurwaarborg een lening is, moet het afbetalingsplan haalbaar zijn. Nu komen vele jongeren niet rond met hun inkomen, is er soms geen geld meer voor eten. Dat kan niet de bedoeling zijn.

Meer lezen? Klik op woonnota jongeren.

Nota: Jongeren in armoede over wonen

Begin 2015 kwam de Vlaamse Jeugdraad naar buiten met hun standpunt Wonen in Armoede. Vanuit de Beweging volgden we de ontwikkeling van dit standpunt mee op. Samen met het Netwerk tegen Armoede, Uit De Marge en die Vlaamse Jeugdraad organiseerden de jongerenverenigingen van het Netwerk in oktober 2015 een actiemoment rond deze problematiek.

Deze nota kwam er op basis van gesprekken met onder andere de jongeren bij Jong Gent in Actie. Over de verschillende jongerenwerkingen van het Netwerk tegen Armoede heen, blijkt alvast dat de woonproblematiek bij deze jongeren groot is.

Een groot probleem

Vele jongeren hebben geen vaste woonplaats en verblijven afwisselend bij vrienden en familie. Op deze manier overleven zorgt voor onrust, stress en andere (gezondheids-)problemen. De jongeren hebben geen eigen plek meer en leven voortdurend met de schrik (weer) op straat te belanden. Bovendien zijn ze op den duur nergens meer gedomicilieerd, wat weer heel wat andere administratieve problemen oplevert en in sommige gevallen ervoor zorgt dat jongeren een uitkering verliezen.

Andere jongeren huren zelf iets, maar houden niets over om te leven na betalen van huur en kosten. Voor wie moet rondkomen met een leefloon (< €850,-/maand) is haast elke woning of studio onbetaalbaar. Bovendien verhuren veel huisbazen niet aan jongeren met een leefloon of zonder vast werk (loonbriefjes).

Om toch een oplossing te vinden, binden jongeren vaak in op woon- en leefkwaliteit. Ze gaan samenwonen in appartementjes die daar eigenlijk te klein voor zijn of huren woningen die eigenlijk niet verhuurd mogen worden. Op den duur worden dergelijke oplossingen toch onhoudbaar, waardoor jongeren opnieuw verhuizen of terug op straat belanden. Vaak blijken deze tijdelijke oplossingen andere problemen groter te maken, de ex-huisbaas weigert de waarborg terug te betalen of stapt naar de vrederechter voor onbetaalde huurgelden, waardoor een nieuwe huurwoning vinden nog moeilijker wordt.

Dit alles zorgt voor grote afhankelijkheid van de verhuurder. Wanneer ze eindelijk een verhuurder vinden die wil verhuren, stellen ze niet te veel eisen. Eens ze huren, durven ze niet te meer klagen. Als de verhuurder zomaar de huur verhoogt of een waarborg in cash vraagt, doen ze dat.

Algemeen is er veel verwarring: mag een huisbaas zomaar binnen vallen, de huur verhogen, of eisen dat ik de hond weg doe? Kan ik iets doen als mijn huisbaas me op straat wil zetten of wanneer krijg ik die huurwaarborg terug? En hoe zit dat eigenlijk met die huursubsidies?

Weinig oplossingen

Jongeren zien weinig oplossingen voor hun woonproblemen. Er zijn diensten die zich specifiek focussen op jongeren (JAC) of op problemen op die private huurmarkt (huurdersbond). Sowieso is het voor jongeren in armoede geen evidentie om bij deze diensten binnen te stappen, en zelfs als ze al bij het JAC of de huurdersbond geraken, geraken hun woonproblemen niet echt opgelost.

De problemen zijn vaak zo complex en acuut, dat één keer ergens langs gaan weinig oplost. Ook met een correcte uitleg staan de jongeren er vaak nog alleen voor. In hun vereniging vinden ze wel de nodige steun en zoekt men samen naar oplossingen. De jongerenwerkers zelf geven echter aan dat zij wel kunnen luisteren naar de jongeren, maar samen met hen op dezelfde muren botsen (discriminatie, onbetaalbaarheid, krap aanbod) en is ook hun tijd beperkt.

Bovendien is goed advies geven niet eenvoudig. Eenduidige antwoorden bestaan niet, zeker niet als je de situatie in zijn geheel bekijkt. Volgens de huurwet mag de huisbaas de huur niet zomaar opslaan, maar anderzijds is het misschien slimmer om niet te procederen, want anders ben je straks (weer) dakloos. Enerzijds wordt je appartement inderdaad betaalbaar als je vriend komt inwonen, maar dan zal zijn uitkering wel dalen, dus misschien doe je het beter toch niet. Of wel?

De oplossingen die er zijn binnen het huidige woonbeleid, bieden weinig concrete oplossingen voor jongeren in acute situaties. De wachtlijsten voor sociale woningen zijn zo lang dat een sociale woning niet als oplossing wordt gezien. Een huurpremie komt er pas na vier jaar wachten en op een correcte manier ingeschreven zijn bij de huisvestingsmaatschappij. Zelfs voor crisisopvang is het wachten. De Sociale Verhuurkantoren blijken niet altijd even gekend, en vooral ook lange wachtlijsten te hebben.

De OCMW-huurwaarborg, ten slotte, wordt vaak niet aanvaard door verhuurders. Ook is niet steeds duidelijk hoe een OCMW beslist wie wel en wie geen recht heeft op zo’n waarborg. Door de OCMW-huurwaarborg geven jongeren aan dat ze het financieel niet breed hebben, wat voor vele verhuurders duidelijk een reden is om niet verder te onderhandelen.

Wat zou dan wel helpen

De jongeren zelf geven aan dat ze vooral nood hebben aan meer ondersteuning en begeleiding bij die zoektocht naar een woning. Met meer ondersteuning hopen de jongeren duidelijker te weten wat hun rechten zijn om zo te voorkomen dat allerlei zaken fout lopen (contracten die niet in orde zijn, gebreken aan de woning). Een vorm van ondersteuning zou de jongeren niet meer zo afhankelijk maken van wat de huisbaas zegt of doet. Momenteel leeft het gevoel dat er niks is, dat er niemand is die hen echt verder helpt en de situatie daardoor alleen maar erger wordt.

Algemeen moet de betaalbaarheid van huurwoningen beter. In de gesprekken met de jongeren komt de hoogte van de huur vaak terug. Huur betalen op de private huurmarkt wanneer je een laag inkomen hebt, is bijna onmogelijk. Bovendien staat de gevraagde huur niet steeds in verhouding tot de kwaliteit van woningen. Volgens de jongeren kunnen een soort van richthuurprijzen hierbij helpen, dan is het duidelijk wat je krijgt voor welke prijs. Algemeen moeten de laagste inkomens ook dringend omhoog.

Huursubsidies zouden ook helpen, maar lijken nu erg onbereikbaar. Bovendien leeft de vrees dat daar te veel voorwaarden aan zijn gekoppeld, waardoor de geboden oplossing misschien weer onbereikbaar wordt voor zij die het het meest nodig hebben.

De kwaliteit van huurwoningen moet beter. Extreme toestanden worden nu soms niet aangeklaagd, uit vrees op straat te belanden.

Daarnaast moet ook iets gebeuren aan het huurwaarborgsysteem. De huurwaarborg, die minimaal twee maanden huur bedraagt en moet worden betaald samen met de eerste maand huur, is voor vele jongeren onbetaalbaar. Een OCMW-waarborg helpt hier soms, maar tegelijk merken we dat diezelfde OCMW-waarborg vaak zorgt dat verhuurders andere kandidaten kiezen.

Discriminatie moet worden aangepakt. Een anoniemer huurwaarborgsysteem is een eerste stap, maar er zal meer nodig zijn. Praktijktesten kunnen zorgen dat bewust discriminerende verhuurders effectief gestraft worden.

De andere oplossingen, meer sociale woningen, inzetten op sociale verhuurkantoren, zijn momenteel voor vele jongeren zo onbereikbaar, dat ze zelfs niet naar voor worden geschoven als echte oplossingen. Uiteraard blijven deze instrumenten essentieel om het recht op wonen voor zoveel mogelijk mensen waar te maken. Momenteel zijn de wachtlijsten voor deze woningen echter zo lang, dat jongeren er echt geen oplossingen in zien.